8 Kasım 2018, Perşembe

ALEVİ YOL ve ERKANI: ‘Müsahiplik’

ALEVİ-YOL-ve-ERKANI-MüsahiplikMÜSAHİP KURUMU
Müsahip, bu kelime Dêrsim dilinde “Yol kardeşliği” anlamında kullanılır. Müsahip kurumu’nun temeli, kendine özgü talib Yolu’nun bir kurumudur. Her Yol talibi, akranı bir gençle kendine Müsahip tutmakla mükelleftir. Müsahipler iyi gününde tüm güzellikleri paylaştıkları gibi, dar gününde de mümkün mertebe, imkânlar dâhilinde birbirlerine bağlı ve birbirlerine yardımcı olmakla yükümlüdürler.

 

Müsahiplik Alevi inancının en önemli kurumlarından biridir. Müsahiplik arkadaşlık ötesi bir birlikteliktir.
Babailerin deyimiyle “müsahipler yarin al yanağından gayrı her şeyde ve yerde ortaklardır”.

Yine bir başka Alevi deyimiyle “müsahip müsahibini ateşten alandır”.
NASIL MÜSAHİP OLUNUR?
Müsahip edinmenin koşulları ise, ana hatlarıyla şöyledir, Müsahip tutmak isteyen kişiler, evvela bu niyetlerini ailelerine açıklar. Şayet her iki aile de makul ve münasip görürse, Müsahip adayları ocağa bağlı bir Rayver’e müracaat edip, bu niyetlerini ifade ederler. Rayver Müsahip olmaya karar vermiş kişilere, Müsahip edinmenin koşullarını ve zorluklarını anlatır. Şayet Yol açısından bir sakınca görülmez ise, Müsahip olmaya karar vermiş kişiler, bir Ayin’i Cem’de pir divanı önünde sağ ayak başparmağı, sol ayak başparmağının üzerinde kenetli olacak şekilde, sağ el sol göğüs kalbin üzerinde, baş hafif eğik olmakla birlikte dara durup bu niyetlerini ifade derler.

 

Pir, özünü dara çekmiş olan Müsahip adaylarına şöyle buyurur: «Sevgili canlar, Rayver’in tavsiyesini, aile fertlerinizin rızalıklarını ve müsaadelerini aldınız mı?» diye sorar. Şayet cevap evet ise, Pir, Yolun hüküm ve zorluklarını şu sözlerle anlatır:

 

Yol kardeşliği
Bir defa olur ve bir ömür boyudur.
İki Müsahip aile, bir ömür boyu birbirlerine karşı maddi ve manevi olarak sorumluluk taşırlar.
Elinizi, dilinizi ve belinizi tüm kötülükler de arındıracaksınız.
Yalan söylemeyecek ve haram yemeyeceksiniz.
Müsahiplik ikrarınız kadim ve daim olsun.
Eli Şah’ı merdan yardımcınız ve yoldaşınız olsun.
Gerçeğe Hü.

 

Dede onlara müsahip olmanın koşullarını tanıklar huzurunda arar ve sorar. Dede şartları uygun görürse onları huzura alır. Dua alma vaziyetini alarak dua okur. Arkasından da müsahip olmanın zorluklarını anlatır.

Özetle;

1- Birbirinize ölünceye kadar yardımcı olacaksınız.

2- Yalan söylemeyecek, haram yemeyeceksiniz.

3- Elinize dilinize belinize sahip çıkacaksınız.

4- Birinizin günahından hatasından diğeriniz sorumlu olursunuz.

O nedenle birbirinizin suç işlemesine engel olacaksınız.

 

Dede sonra bu gönüllülere bir yıl süre vererek; bu kardeşliğin sürüp sürmeyeceğini hayatınızda deneyin der. Bu süreden sonra hoşnut olarak müsahiplikleri sürerse gene dedeye başvururlar. Bu kez dede perşembeyi cumaya başlayan bir akşam Cem yapar. Bu iki istekli veya başka istekli varsa onlarla birlikte yapılacak müsahip cemine katılırlar. Ceme müsahip adayları eşleriyle birlikte katılır. Beyaz dikişsiz, süssüz elbiseler giyerler ve Yapılan törenle müsahip olurlar.

 

Yolun bu hüküm ve duasından sonra Pir, iki talibin Müsahipliğini ilan eder. Böylece Müsahip kurumuna ilk adım atmış bulunan canları, herkes tebrik eder. Diğer mühim bir nokta, iki Müsahip evlendikten sonra, dört can birlikte Müsahip Cem’inde dua alıp, ikrar kapısından içeriye ilk adım atmış olurlar. Mümkün mertebe, imkânlar dâhilinde Müsahiplik sorumluluklarını yerine getirmeye çalışacaklar.

 

Diğer mühim bir nokta da, Müsahiplik ikrarı olan iki aile ve çocukları birbirlerine bacı kardeş derecesindedir. İki aile arasında evlilik kesinlikle söz konusu olmadığı gibi, onların çocukları ve torunları arasında da evlilik, kesinlikle söz konusu olmaz.

 

Yukarıda ana hatlarıyla belirtilen kuralları ihlal eden talib, başkalarına ibret dersi olacak bir cezası olmak üzere “müşkül” sayılır. Müşkül kişi, özünü pir divanında dara çekip aklanmasa “Yol düşkünü”dür, düşkün kişi toplumdan dışlanır.

 

Şah Hatayi bir nefesinde müsahipliği şöyle anlatır:
Dinim içinde imanımdır musahip
Gönül tahtında sultandır musahip
Yolumuz incedir varabilene
Sefil gönlünde mihmandır musahip

Yola eğri giden menzile varmaz
Sülük içinde erkândır musahip
Musahip yol varandır ey Hatayi
Muhibb-i hanedanımdır musahip

Yazan -

Aşağıdaki Makalelere Bakabilirsin

Alevilik: İkrârlı (yeminli) yurttaşlar topluluğu

Aleviliği çok çeşitli biçimlerde tanımlayan var. Herkes kendi durduğu yerden, kendisi için en uygun ama ...